فستینگ متناوب نشانگرهای التهاب را در ۲۱ مطالعه کاهش داد: نتایج متاآنالیز ۲۰۲۵

فستینگ متناوب نشانگرهای التهاب را در ۲۱ مطالعه کاهش داد: نتایج متاآنالیز ۲۰۲۵

هشدار پزشکی: این مقاله صرفاً خلاصه‌ای از پژوهش‌های منتشرشده برای اهداف اطلاع‌رسانی است و جایگزین مشاوره پزشکی نمی‌شود. پیش از شروع هر برنامه فستینگ، به‌ویژه در صورت ابتلا به بیماری زمینه‌ای یا مصرف دارو، حتماً با پزشک متخصص مشورت کنید.

نگاه کلی به مطالعه

این مطالعه چه چیزی را بررسی کرد؟

التهاب مزمن پنهان در ریشه اکثر بیماری‌های مدرن قرار دارد — از بیماری قلبی‌عروقی و دیابت نوع ۲ تا بیماری‌های خودایمنی و پیری تسریع‌یافته. محققان می‌دانند که رژیم غذایی نقش مرکزی در تقویت یا کاهش این حالت التهابی پس‌زمینه دارد. اما آیا زمان‌بندی خوردن — نه فقط محتوای آن — اثرات ضد التهابی مستقل دارد؟

این متاآنالیز ۲۰۲۵ از Khalafi و همکاران دقیقاً برای پاسخ به همین سؤال طراحی شد. با تجمیع داده‌ها از ۲۱ کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده و غیر تصادفی‌سازی‌شده، تیم تحقیق از هم متاآنالیز جفتی استاندارد و هم متاآنالیز شبکه‌ای — تکنیکی که مقایسه مستقیم بین پروتکل‌های مختلف فستینگ را امکان‌پذیر می‌کند — برای اندازه‌گیری اثر فستینگ متناوب بر پنج نشانگر التهابی کلیدی استفاده کرد: TNF-آلفا، پروتئین واکنشگر C (CRP)، اینترلوکین-۶ (IL-6)، لپتین و آدیپونکتین.

چه کسانی مورد مطالعه قرار گرفتند؟

پروفایل شرکت‌کنندگان: مردان و زنان بزرگسال. مطالعات شرکت‌کنندگان در طیف وزنی را شامل می‌شدند، با بسیاری از کارآزمایی‌ها که افراد دارای اضافه‌وزن یا چاق را ثبت‌نام کردند.

نحوه کارکرد پروتکل‌های مختلف: تغذیه محدود به زمان (TRF) شامل خوردن در یک پنجره روزانه تعریف‌شده (معمولاً ۸ تا ۱۰ ساعت) بود. روزه یک در میان (ADF) روزهای خوردن عادی را با روزهای کم‌کالری یا ناشتا متناوب می‌کرد. روزه اصلاح‌شده (پروتکل ۵:۲) شامل پنج روز خوردن عادی و دو روز کم‌کالری در هفته بود.

محققان چه یافتند؟

TNF-آلفا (فاکتور نکروز تومور آلفا)

TNF-آلفا یک محرک اصلی التهاب سیستمیک است که در چاقی، سندروم متابولیک و بیماری خودایمنی بالا است.

• فستینگ متناوب کاهش معنادار و ثابت TNF-آلفا در تمام کارآزمایی‌های شامل‌شده ایجاد کرد.
• تغذیه محدود به زمان از سایر پروتکل‌های IF برای کاهش TNF-آلفا پیشی گرفت و در متاآنالیز شبکه‌ای رتبه‌بندی بالاتری کسب کرد (P-score 0.78).

پروتئین واکنشگر C (CRP)

CRP متداول‌ترین نشانگر بالینی التهاب است که معمولاً در آزمایش‌های خون معمول اندازه‌گیری می‌شود.

• IF یک کاهش آماری معنادار در CRP ایجاد کرد، اگرچه اندازه اثر کمتر از TNF-آلفا بود.
• این یافته از نظر بالینی معنادار است چون CRP عملی‌ترین نشانگر التهاب قابل‌اندازه‌گیری در آزمایش‌های خون معمول است.

لپتین

لپتین هورمونی است که توسط سلول‌های چربی تولید می‌شود و سیگنال‌دهی گرسنگی را تنظیم می‌کند — اما هنگامی که به‌طور مزمن بالا است (مانند چاقی) التهاب ایجاد می‌کند.

• این قوی‌ترین یافته در متاآنالیز بود. IF کاهش قابل‌توجه و بسیار معناداری در لپتین ایجاد کرد که به‌طور همزمان اختلال در سیگنال‌دهی گرسنگی و التهاب مزمن ناشی از بافت چربی را کاهش می‌دهد.

چه چیزی تغییر نکرد

• IL-6 (اینترلوکین-۶): هیچ کاهش آماری معناداری با فستینگ متناوب در کارآزمایی‌های شامل‌شده
• آدیپونکتین: هیچ تغییر آماری معناداری با فستینگ متناوب

محققان چه نتیجه‌ای گرفتند؟

فستینگ متناوب یک استراتژی غذایی مؤثر برای کاهش نشانگرهای التهابی کلیدی در بزرگسالان است، با کاهش‌های معنادار در TNF-آلفا، CRP و لپتین. در بین پروتکل‌های موجود، تغذیه محدود به زمان بالاترین رتبه‌بندی برای اثر ضد التهابی را نشان داد، که نشان می‌دهد وقتی هدف کاهش التهاب است، مدل پنجره خوردن روزانه (TRF) ممکن است مؤثرتر از رویکردهای روزه یک در میان یا هفتگی باشد.

این یافته‌ها برای افراد فستینگ‌کار چه معنایی دارد؟

• پنجره فستینگ روزانه شما اثرات ضد التهابی مستقیم دارد. این فقط درباره کاهش وزن نیست — زمان‌بندی خوردن، مستقل از کالری، نشانگرهای التهابی را کاهش می‌دهد. حفظ پروتکل ۱۶:۸ یا مشابه به‌نظر می‌رسد که یکی از عملی‌ترین ابزارها برای کاهش التهاب مزمن باشد.
• TNF-آلفا و CRP دو مرتبط‌ترین یافته از نظر بالینی هستند. اگر پزشکتان CRP بالا یا نشانگرهای التهابی بالا در آزمایش خون را علامت‌گذاری کرده، داده‌های این متاآنالیز نشان می‌دهد که یک تمرین فستینگ متناوب ۸ هفته‌ای یا بیشتر ممکن است کاهش‌های قابل‌اندازه‌گیری ایجاد کند.
• TRF از ADF و روزه اصلاح‌شده برای التهاب پیشی گرفت. برای افرادی که به‌طور خاص التهاب را هدف قرار می‌دهند، تغذیه محدود به زمان به‌نظر می‌رسد رویکرد بهتری باشد.
• کاهش لپتین یک یافته به‌ویژه قابل‌توجه است. لپتین بالا (مقاومت لپتین) با مقاومت به کاهش وزن، گرسنگی مداوم و التهاب همراه است. SMD قابل‌توجه ۰.۵۷− نشان می‌دهد فستینگ ممکن است به بازگرداندن حساسیت لپتین کمک کند.
• انتظار نداشته باشید در کوتاه‌مدت IL-6 یا آدیپونکتین تغییر کنند. این نشانگرها به‌نظر می‌رسد که در بازه‌های زمانی مطالعه‌شده کمتر به IF پاسخ می‌دهند.
• مداخله صرف‌نظر از وزن پایه کار می‌کند. در حالی که بسیاری از مطالعات شرکت‌کنندگان دارای اضافه‌وزن را شامل می‌شدند، مکانیسم — کاهش انسولین، پاسخ استرس سلولی، فعال‌سازی اتوفاژی — برای افراد در محدوده وزن متنوع اعمال می‌شود.

محدودیت‌های مطالعه

• این یک متاآنالیز از مطالعات ناهمگن است — پروتکل‌های فستینگ، مدت‌ها و ویژگی‌های شرکت‌کنندگان در ۲۱ کارآزمایی شامل‌شده به‌طور قابل‌توجهی متفاوت بودند
• برخی کارآزمایی‌های شامل‌شده غیر تصادفی‌سازی‌شده بودند
• کل ۸۳۹ شرکت‌کننده در ۲۱ مطالعه پخش شدند — مطالعات منفرد نسبتاً کوچک بودند
• محتوای غذایی پنجره خوردن در مطالعات به‌طور ثابت کنترل یا گزارش نشد
• اکثر مطالعات بزرگسالان دارای اضافه‌وزن یا چاق را ثبت‌نام کردند، که تعمیم‌پذیری به جمعیت‌های لاغر را محدود می‌کند
• سوگیری انتشار: نتایج مثبت بیشتر احتمال انتشار دارند، که می‌تواند تخمین اندازه اثر در متاآنالیزها را افزایش دهد

منبع

Khalafi, M., Habibi Maleki, A., Mojtahedi, S., Ehsanifar, M., Rosenkranz, S. K., Symonds, M. E., Tarashi, M. S., Fatolahi, S., & Fernandez, M. L. (2025). The effects of intermittent fasting on inflammatory markers in adults: A systematic review and pairwise and network meta-analyses. Nutrients, 17(15), 2388. PMC12348594

برای راهنمای کامل، کتاب Intermittent Fasting in Practice را از Amazon تهیه کنید.

سؤالات متداول

آیا فستینگ متناوب التهاب را کاهش می‌دهد؟

بله، بر اساس این متاآنالیز ۲۰۲۵ از ۲۱ کارآزمایی و ۸۳۹ بزرگسال. IF به‌طور معناداری TNF-آلفا (SMD −0.31، p = 0.009)، CRP (SMD −0.19، p = 0.04) و لپتین (SMD −0.57، p = 0.005) را در مقایسه با گروه‌های کنترل کاهش داد.